حسين قرچانلو
388
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
اصطبل ديگر وجود دارد كه يكى از آنها مخصوص قاطرهاست كه گنجايش صد قاطر را دارد و ديگرى مخصوص اسبهاى شاهى است . بعد از اين اصطبلها دو خانهء بزرگ با سقفهاى قوسى شكل است كه هريك داراى يك طبقهء فوقانى نيز هست كه طبقهء همكف آن را با علف پر مىكنند و در يكى از دو طبقهء فوقانى جو براى اسبان و در ديگرى گندم ذخيره مىكنند ؛ هريك از اين دو طبقهء فوقانى گنجايش سى هزار پيمانه حبوبات را دارد . در ديوارهاى اين دو خانهء بزرگ ، ايوانهايى ( طاقچههايى ) تعبيه شده كه چارپايان با بارشان به وسيلهء پلكانى سنگى به آن مىرسند و بار خود را در آنها خالى مىكنند و هرگاه بخواهند حبوبات را تخليه كنند كافى است كه سوراخهاى موجود زير طبقات فوقانى را بگشايند ؛ بدين ترتيب بدون هيچ زحمت و مشقّتى امكان برداشت حبوبات از اين دو خانهء بزرگ امكانپذير است . كمى دور تر از اين دو خانه كاخى زيبا وجود دارد كه از آن به عنوان مدرسهاى براى فرزندان پادشاه و خانوادهاش استفاده مىشود كه داراى حياطى مربع شكل و بسيار زيباست و در اطراف آن دالانهايى با پنجرههاى زيبا و شيشههاى رنگى ساختهاند و دور تا دور حياط مدرسه را گنجههايى از چوب زينت شده با نقشهاى طلايى ساخته بودند كه قسمتهايى از آنها را با آب طلا و بعضى را با لاجورد زينت داده بودند . همچنين كاخ ديگرى بود كه در آن پاسبانان و نگهبانان با سلاحهايشان اقامت داشتند و در كاخ بزرگ ديگرى پادشاه جلسات عمومى خود را برگزار مىكرد . كاخ ديگرى مخصوص اقامت سفرايى بود كه به حضور پادشاه مىرسيدند و كاتبان دولتى نيز در همين كاخ اقامت داشتند . كاخ ديگرى به زنان پادشاه و خدمتكاران و كنيزكان آنها اختصاص داشت . در نزديكى اين كاخ ، كاخ ديگرى بود كه تعدادى اتاق در آن بود و پسران پادشاه كه به سن نوجوانى مىرسيدند ، در آنها اقامت داشتند . نزديك اين كاخ ، كنار ديوار شهر كه مشرف به صحرا بود ، باغى در نهايت وسعت و زيبايى ديده مىشود كه انواع درختان و گلها در آن روييده و در ميان آن حوضى مربع شكل از سنگ مرمر با عمق هفت وجب ساختهاند و در ميان حوض ستونى وجود دارد كه بر سر آن شيرى از سنگ مرمر و به صورتى عجيب ساختهاند كه از دهان آن آب فراوان و بسيار زلالى بيرون جهيده ، در حوض مىريزد و در هر گوشه از گوشههاى